Soepele woningtoewijzing aan mantelzorgers

De mogelijkheid voor mantelzorgers om zich in te schrijven bij gemeenten en een woning toegewezen te krijgen, is variabel in het land. Bij corporatie Mooiland Maasland uit Grave was de regel al ingevoerd dat het verlenen van mantelzorg een geldige binding met een gemeente oplevert, zodat mensen die van buiten de gemeente komen toch in aanmerking kunnen komen voor een woning in die gemeente. In Amsterdam kan iedereen zich inschrijven als woningzoekende, alleen huisvesting onder een bepaalde prijs vraagt nog om een (economische) binding. Dit aspect wordt in Amsterdam niet door de corporaties, maar door de Dienst Wonen geregeld.

Woningtoewijzing: ad hoc oplossing of beleid

Er zijn twee typen reacties op vragen over woningtoewijzing en voorrang. De eerste is praktisch van aard: wanneer zich een situatie aandient, lossen wij het op. Een reactie kan ook zijn: hier moet beleid op gemaakt worden.

Ad hoc oplossing

Alnaargelang de krapte van de woningmarkt ter plaatse, is de ad hoc oplossing voor de hand liggend. Woonwijze wil graag meewerken aan initiatieven van individuele zorgvragers of vragen van een zorgorganisatie. Dit lukt niet altijd omdat dit niet past in de plannen van de gemeente. Daar waar wij het zelf in de hand hebben, worden initiatieven omarmd en besluiten snel genomen. Helaas is dit nog niet met individuelen gebeurd. Er zijn ook geen aanvragen. Komt waarschijnlijk omdat Vught een zorggemeente is, aldus de manager Frontoffice, Woonwijze in Vught.

Woningcorporatie Axxium in Assen heeft in tegenstelling tot Vught wel te maken met mantelzorg. Bij de woningcorporatie zelf wordt per geval op maat geholpen. De woningcorporatie heeft wel een gewillig oor voor vragen rond mantelzorg, gaat coulant met situaties rond mantelzorg om, maar heeft niet een specifiek beleid. De mogelijkheden hangen samen met de krapte op de woningmarkt. Als er meer krapte is, is er meer kans dat mensen misbruik maken of een mantelzorgsituatie gebruiken voor voorrang. Momenteel krijgen mensen die willen verhuizen vanwege een mantelzorgsituatie urgentie voor woningtoewijzing van een jaar.  Als na afloop van een mantelzorgsituatie de verzorgde is overleden of uit huis is, dan helpt de woningbouw met zoeken naar een woonalternatief als dat nodig is.

Beleid

Een gemeente kan ook voorrangsregels maken speciaal voor het toewijzen van woningen aan mantelzorgers. Maar hoe weten we dat iemand een terecht beroep doet op deze uitzondering? In een krappe woningmarkt zoals in de Randstad is grote voorzichtigheid met het hanteren van voorrangsregels. In die krapte is in de eerste plaats behoefte aan een instrument om de legitimiteit van de vraag vast te stellen en fraude zoveel mogelijk te voorkomen.

Corporatie Woongroep Holland in Amstelveen was mede in het kader van het deelnemen aan de WWZ projecten Noord Holland- enthousiast om een pilot te starten. Gemeente Amstelveen is geselecteerd als pilotgemeente om met collega woningcorporatie Eigen Haard te experimenteren met woningtoewijzing. Mantelzorgers krijgen daarbij met voorrang een woning toegewezen in de buurt waar de verzorgde woont. Andere deelnemers in de pilot zijn de welzijnsstichting Vita Welzijn en Advies en de mantelzorgmakelaar van de Amstelring, een zorgorganisatie.

Doel van de pilot in Amstelveen is het gezamenlijk ontwikkelen van een leidraad, een instrument om vast te stellen wie terecht een beroep op de voorrangsregels doet en vervolgens aanspraak kan maken op welk type oplossing. De mantelzorgmakelaar is in de pilot de centrale beoordelaar die het gesprek aangaat met de mantelzorger en de verzorgde. Werkenderwijs, aan de hand van zich voordoende casuïstiek, wordt de gespreksleidraad ontwikkeld. Voorrang bij toewijzing is een mogelijkheid, maar ook andere oplossingen kunnen adequaat blijken te zijn. Er wordt verder gekeken naar de procedure, de competenties in de verschillende rollen en de te gebruiken formulieren.
 

29-04-2010