Kleinschaligheid en onafhankelijkheid maken buurtkamer succes

Buurtkamer 'De Kamers' in de Amersfoortse wijk Vathorst was een van de locaties waar de inspiratiedagen voor samenwerking en regie werden georganiseerd in het najaar van 2009. De indrukken die zijn opgedaan tijdens deze inspiratiedagen, staan hieronder beschreven, en zijn afkomstig uit het verslag 'Impressie inspiratiedagen' van Yvonne Witter, adviseur van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Volgens Jan van der Meulen, initiatiefnemer van 'De Kamers', maken de kleinschaligheid en onafhankelijkheid de buurtkamer tot een succes.

Op bezoek bij De Kamers

'De Kamers' in Amersfoort is een centrum voor cultuur, ontmoeting en ontwikkeling. Kern van het initiatief is de huiskamer, een hangplek voor de buurt. Met een eetkamer, een bovenkamer, leeskamer en een theaterkamer, biedt 'De Kamers' ruimte aan uiteenlopende voorstellingen, trainingen, bijeenkomsten en evenementen. Er zijn avonden met wereldmuziek, aanschuifmaaltijden met gastsprekers, ontmoetingen met schrijvers in samenwerking met de bibliotheek, kinderfilms, dagopvang voor ouderen en lunchconcerten.

Betere smokkelwerk

Tijdens de inspiratiedagen is beeldend kunstenaar Jan van der Meulen onze kamerheer. Hij neemt ons mee naar de geschiedenis van 'De Kamers'. Samen met de plaatselijke dominee nam Van der Meulen het initiatief om in hun eigen buurt een huis voor cultuur en ontmoeting te starten. Zij zijn naar de bouwers in hun wijk gestapt, hebben fondsen geworven en zo hun droom gerealiseerd. Ze zijn bewust niet eerst met de gemeente gaan praten, omdat dit volgens hen het proces alleen zou vertragen. "Het betere smokkelwerk dus", zegt Van der Meulen. Toch is het helemaal goed gekomen met de gemeente, want de gemeente Amersfoort heeft hen in 2006 opdracht gegevens om het sociaal-cultureel welzijnswerk in de wijk Vathorst uit te voeren. Dat hebben de pioniers met beide handen aangegrepen. Inmiddels werken er tussen de 20 tot 30 vrijwilligers, kamerleden genoemd, en een paar betaalde krachten. Corporatie De Alliantie heeft het gebouw gekocht, zodat 'De Kamers' het kon huren en zich kan concentreren op de inhoud.

Geen stilstaand water

"Het grootste gevaar", noemt Van der Meulen, "is als er volledige subsidie komt: Dan ga je achterover leunen en blijf je niet scherp. Dan krijg je stilstaand water! Nu staan we open voor veranderingen en vernieuwingen. Er gebeuren daardoor hele gekke dingen hier in dit gebouw. Bovendien leidt geldgebrek tot mooie dingen. We hadden geen geld om het hout aan de binnenkant van het gebouw te laten lakken. We hebben gekozen voor onbewerkt hout. Dat was goedkoop en zie hoe goed dit is uitgepakt. Er komen architecten uit het hele land kijken én we hebben een architectuurprijs gewonnen", zegt Van der Meulen lachend.

Verbindingen gezocht

'De Kamers' is een leerbedrijf, dus de deuren staan open voor leerlingen. Er bestaan intensieve samenwerkingsverbanden met scholen, ROC's en andere opleidingsinstituten. Er komen studenten van welzijnsopleidingen, de horeca, techniek en jeugdwerk. Volgens Van der Meulen vindt er tussen de studenten een natuurlijke uitwisseling van gedachten plaats. "Die mix van activiteiten en groepen maakt De Kamers levendig", aldus Van der Meulen. "Er zijn hier serieuze vergaderingen en er zijn kinderbijeenkomsten. Ja, en soms lopen die activiteiten door elkaar. Dan komen er vergadertijgers gestrest binnen en rennen de kinderen rond. Juist mooi!" 'De Kamers' zoekt constant partners. Zo is er een gesprek met de Van Harte Restos, om goedkope maaltijden te gaan verzorgen voor mensen met een smalle beurs en eenzame mensen. Er is contact met zorgorganisatie Beweging 3.0. De projectleider van deze organisatie werkt bij 'De Kamers' en zorgt voor welzijnsactiviteiten voor ouderen.

Irakese films en Lions club

Van der Meulen verwelkomt in 'De Kamers' ook gasten voor bruiloften en andere partijen. Dat genereert inkomsten en toekomstige bezoekers. Volgens Van der Meulen is een goede voorbereiding belangrijk: "Zorg ervoor dat de horeca goed geregeld is. Zet dat boven aan je lijstje, als je met een initiatief begint. Je krijgt namelijk maar één kans. Als je koffie niet goed is, komen mensen niet meer terug. Verder zijn er altijd verbindingen tussen de programma's. Activiteiten voor 55-plussers worden gekoppeld aan bestaande initiatieven. Je zit nooit afgesloten hier. We zoeken naar de verbindingen. Draaien we een film over dementie, dan nodigen we ook zorgorganisaties en mensen uit verzorgingshuizen uit", aldus Van de Meulen. "Mensen komen in contact met dingen die ze anders niet zouden doen. Zo was er laatst een Irakese film, maar er was ook een bijeenkomst van de Lions club. Toen hebben we de heren van de Lions club uitgenodigd even mee te kijken naar die film. Kijk, dan gebeurt er wat!"

Hangjongeren schilderen gebouw

"Succesfactoren zijn de kleinschaligheid en de onafhankelijkheid", meent Van der Meulen. "Dit is een broedplaats voor nieuwe ideeën. Cultuur en welzijn gaan hier hand in hand. We hebben zelfs de lokale hangjongeren betrokken bij het beschilderen van dit gebouw. Dan is het ook een beetje hun gebouw." De actieve kunstenaar vindt dat er meer wijkeconomisch gedacht moet worden. Hij wijst erop dat scholen 's avonds leeg staan en onvoldoende gebruikt worden. Zelf wijkt hij met enkele activiteiten ook uit naar een andere locatie. Zo worden er trainingen in de nabij gelegen kinderboerderij gehouden in verband met ruimtegebrek: "Maar we willen niet verhuizen. We willen klein blijven. Dat dwingt je namelijk om naar buiten te stappen." 

Koninklijke opdracht

"Deze ruimte waar de inspiratiedag vandaag plaatsvindt, is ook de ruimte waar wel eens kleine concerten plaatsvinden en zwangerschapsyoga. We helpen graag als mensen hun ideeën uitproberen. Maar als iemand wekelijks iets wil huren, dan adviseren wij een andere locatie te zoeken. We hebben geen vaste programmering. Nou ja, we maken wel uitzonderingen hoor, bijvoorbeeld voor de jonge moeders die hier wekelijks elkaar ontmoeten. Zij regelen alles verder zelf, nodigen sprekers uit en laten de boel netjes achter. En ach, als een school de filmruimte op het laatste moment wil huren, kan dat ook voor een zacht prijsje," aldus Van der Meulen. "Prinses Máxima heeft het gebouw in 2007 geopend en zei: 'Ga zo door'. We hebben dus een Koninklijke opdracht!"

Meer informatie

25-01-2010